Thiết kế web360do

DẠY TOÁN TIỂU HỌC: Sao lại bắt các bé trở thành “Những người thợ” quá sớm?

Chủ nhật - 25/08/2019 22:26

Chúng ta đang dạy cho các bé NHƯ NHỮNG NGƯỜI THỢ chỉ biết thành thạo các thao tác để điều khiển một cái máy.

Trong chương trình đào tạo của nước ta, môn toán Số Học được giảng dạy chủ yếu ở các lớp cấp 1.Trong quá trình dạy con học toán, tôi nhận thấy rằng, toán số học, có nhiều kiến thức được viết và giảng dạy một cách áp đặt. Những người biên soạn sách giáo khoa dạy toán tiểu học thường lấy kiến thức của mình áp đặt vào các bé. Thậm chí, khi thực hiện một phép toán, cũng không giải thích được vì sao phải thực hiện phép toán đó như vậy. Trong trường hợp nào đó, phép toán được thực hiện mang ý nghĩa gì cũng không giải thích. Điều này thật đáng lo ngại!

Bài viết này tôi muốn nói về việc thực hiện phép toán Cộng các HỖN SỐ với nhau trong chương trình toán lớp 5.

Tôi bắt đầu bằng bài toán Cộng hai Hỗn Số qua ví dụ đơn giản sau đây:

Cách làm trong sách giáo khoa toán lớp 5 đối với bài toán trên như thế này:

Với cách làm như trên, sách giáo khoa hướng dẫn (và giáo viên cũng phải làm theo) là: Đổi tất cả các Hỗn Số ra Phân Số rồi thực hiện phép tính cộng trên các Phân Số đã được đổi ra để có kết quả cuối cùng là một Phân Số.

Kết quả của của bài toán không sai. Tuy nhiên, nó không đúng với thực tế. Qua cách làm này nó đặt ra nhiều câu hỏi:

  • - Khi học về Hỗn Số, các em được dạy rằng, Hỗn Số gồm 2 phần: phần Nguyên (số Tự Nhiên) và phần Phân Số. Vậy thì tại sao khi cộng hai Hỗn Số với nhau, kết quả lại là một Phân Số? Phần Nguyên của kết quả đã biến đi đâu?
  • - Tại sao phải đổi các Hỗn Số thành Phân Số rồi mới thực hiện phép tính Cộng?
  • - Việc chuyển đổi các Hỗn Số thành Phân Số như thế nó mang ý nghĩa gì?

Ta biết rằng, Toán Số Học nó liên quan trực tiếp đến những sự việc hàng ngày xung quanh các bé. Việc Cộng hai Hỗn Số chẳng qua là Cộng hai số lượng nào đó vừa có phần Nguyên (số tự nhiên), vừa có phần Không Nguyên (phần Phân Số).

Bây giờ tôi sẽ làm rõ các vấn đề đã nói, với việc minh họa bài toán trên bằng hình ảnh sau:

Ban đầu, có 2 cái bánh và 1/4 cái bánh. Cộng thêm 3 cái bánh và 1/4 cái bánh nữa:

 

 

Rất thông thường và cũng rất tự nhiên, một đứa bé (hoặc người lớn) chưa có khái niệm gì về cái gọi là Hỗn Số, để cộng số lượng các cái bánh này lại với nhau, trước hết họ cộng các cái bánh Nguyên Vẹn lại với nhau đã. Còn phần bánh dư ra (phần Phân Số) có cộng được hay không, tính sau.

Như vậy, một đứa bé lớp 1, lớp 2, lớp 3 cũng cộng được phần bánh Nguyên Vẹn là 2 + 3 = 5.

Đối với các bé học lớp 5 thì tiếp tục cộng phần Phân Số: 1/4 + 1/4 = 2/4. Rút gọn lại là 1/2.

Kết quả bài toán:

4

Như vậy, 2 cái bánh và 1/4 cái bánh Cộng với 3 cái bánh và 1/4 cái bánh được 5 cái bánh và 1/2 cái bánh. Rất dễ hiểu, đúng thực tế.

Khi cộng các Hỗn Số với nhau, dĩ nhiên kết quả phải là một Hỗn Số chứ không thể kết quả lại là những Phân Số được.

Nếu muốn đổi ra Phân Số thì: 

5

Tuy nhiên, điều này không cần thiết và không thực tế.

Vậy, cách thực hiện trong sách giáo khoa toán lớp 5 và đa số giáo viên dạy toán lớp 5 làm theo là gì?

- Chuyển đổi các Hỗn Số thành Phân Số rồi thực hiện phép Cộng, tức là đã Phân Chia Tất Cả các cái bánh Còn Nguyên Vẹn thành những phần bằng nhau. Trong bài toán trên là Phân Chia 5 cái bánh nguyên vẹn, mỗi cái bánh đều được chia làm 4 phần bằng nhau như hình ảnh sau:

Kết quả là:

Đây là việc làm không thực tế. Khi chưa sử dụng đến “cái bánh” đó thì không ai tự nhiên đem phân chia các cái bánh đó ra làm gì. Trở chứng, các bé bắt đền ba mẹ, tại sao lại cắt các cái bánh nguyên vẹn của nó ra thành những phần nhỏ? Lúc đó, ba mẹ biết phải làm sao!?

Và đây cũng là điều mà tôi muốn nói ở phần đầu là: Khi thực hiện một phép toán, sách giáo khoa (cũng như giáo viên) không giải thích được vì sao phải làm như vậy. Trong trường hợp nào đó, phép toán được thực hiện mang ý nghĩa gì?

Từ sự mù mờ về ý nghĩa của phép toán, của các bước thực hiện, các bé chỉ làm theo như một người thợ học thành thạo các thao tác để điều khiển một cái máy. Đó không phải là việc học toán.

Việc thực hiện phép tính Trừ các Hỗn Số với nhau cũng như thế. Nhưng nếu đổi tất cả các Hỗn Số thành Phân Số rồi thực hiện phép trừ thì rất không thực tế.

 

Tác giả bài viết: Kỹ sư Đinh Công Ninh

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Mã bảo mật   

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Hotline: 0908 17 00 89
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây